Ik heb mij vooral toegelegd op Mindfulness, MBCT,
ACT en EMDR.
Mindfulness
Mindfulness is een term die moeilijk precies te vertalen is. Termen die dichtbij komen zijn: opmerkzaamheid, aandachtgerichtheid,
aandachtigheid, alert zijn.
Mindfulness gaat over de kunst om in het Hier-en-Nu aanwezig te zijn, om
de aandacht te hebben bij waar we op dat moment mee bezig zijn.
Jon Kabat- Zinn formuleerde het alsvolgt: “Mindfulness is een manier om
aandacht te geven, bewust, in dit moment, zonder oordeel”.
Dit is het tegendeel van functioneren op de automatische piloot: leven en
werken zonder ons bewust te zijn van waar we mee bezig zijn, doorgaan zonder
aandacht. Gedachten gaan vaak met ons op de loop, zoals piekeren over
verleden of toekomst; of we jagen verplichtingen na.
Mindfulness kan o.a. leiden tot meer rust in je hoofd, een betere
concentratie, ontspanning, en mildere houding t.o.v. jezelf, minder oordelen,
nieuwe inzichten en heldere en bewuste keuzes. Je leert beter te luisteren
naar wat je lichaam te vertellen heeft en gaat gezonder om met je energie.
Mindfulness is het herkennen van onze gewoontepatronen (zoals
gedachtepatronen) en het oefenen in loslaten daarvan, zodat hinderlijke
patronen niet langer hoeven leiden tot bijv. angst, stress, depressie of
burnout. Je krijgt weer de regie over je eigen gedachten.
Oefenen in mindfulness is ook oefenen in aanvaarden van wat er is,
ongeacht of je het als prettig of als onprettig ervaart. Stoppen met vechten
tegen hinderlijke gedachten, fysieke ongemakken of emoties. Oefenen in
mindfulness is leren anders om te gaan met stress, pijn en vermoeidheid.
Mindfulness leert je er te mogen Zijn, zonder oordeel en zonder steeds op
een resultaat gericht te zijn.
Enkele belangrijke aspecten die bij mindfulness horen, zijn: niet
oordelen, geduld, onbevangenheid, vertrouwen, acceptatie, niet streven naar
resultaat, mild zijn en loslaten.
De wortels van mindfulness liggen in het Boeddhisme. Jon Kabat-Zinn heeft mindfulness voorzien van een “westers jasje” en zo
de mindfulnesstraining opgezet zoals die nu ook op veel plaatsen in
Nederland wordt gegeven.
MBCT wordt in het Nederlands ook wel
aandachtgerichte cognitieve therapie genoemd. In MBCT wordt
mindfulness als vaardigheid aangeleerd bij de behandeling van met name
chronische en recidiverende depressies, maar ook bij fobieën en chronische
pijn. Door middel van mindfulness kunnen cliënten met depressieve gedachten
leren deze gedachten vroegtijdig te herkennen en er leren op een effectieve
wijze met deze onvermijdelijke gedachten om te gaan.
Daarnaast vormt mindfulness een essentieel element van de Acceptance and Commitment
Therapy (ACT).
Acceptance and commitment therapy (ACT)
is een relatief nieuwe vorm van gedragstherapie die aan het eind van de
20ste eeuw is ontwikkeld door de Amerikaanse psycholoog Steven C. Hayes. In
ACT wordt cliënten geleerd zich te richten op zaken die ze op directe wijze
kunnen beïnvloeden, zoals hun eigen gedrag, in plaats van controle proberen
te krijgen over ervaringen die niet direct te beïnvloeden zijn, zoals
emoties en gedachten. Dit impliceert een acceptatiegerichte houding ten
opzichte van deze emoties en gedachten. Kern van ACT is de filosofie dat het
vechten tegen onvermijdelijke zaken uiteindelijk ten koste gaat van een
waardevol leven.
ACT is beïnvloed door boeddhistische inzichten in de onvermijdelijkheid van
menselijk leed, maar religie vormt geen onderdeel van de behandeling. Wel
wordt veel gewerkt met aandachtgerichte oefeningen (mindfulness). Daarnaast
wordt er zeer veel gebruik gemaakt van metaforen, de therapeutische relatie,
experiëntiële oefeningen en humor.
Zie voor meer achtergrondinformatie de pagina op
Wikipedia.
Eye Movement Desensitization and Reprocessing,
afgekort tot EMDR, is een therapie voor mensen die last blijven houden van
de gevolgen van een schokkende ervaring, zoals een verkeersongeval of een
geweldsmisdrijf.
EMDR is een relatief nieuwe therapie. Een eerste versie van EMDR werd in
1989 beschreven door de ontwikkelaarster ervan, de Amerikaanse psychologe
Francine Shapiro. In de jaren daarna werd deze procedure verder uitgewerkt
en ontwikkelde EMDR zich tot een volwaardige therapeutische methode.
Algemene informatie over wat EMDR is, waarvoor het bedoeld is, hoe het in z'n werk gaat en wat de
verwachte effecten zijn, kunt u lezen in Informatie voor cliënten,
afkomstig uit het Handboek EMDR.
Specifieke informatie over de behandeling van chronische pijn, vindt u in de
folder met patiënteninformatie van A.C. Veenstra en C. de
Roos.
